نرخ ارز بنیادى؛ عدد یا روند؟
نرخ ارز بنیادى؛ عدد یا روند؟
دکتر تیمور رحمانی*
اما در کشورى که براى مدت طولانى نیروى تورمى را شکل مى‌دهد، هیچ قیمتى مقدار بنیادى ثابتى ندارد و خود قیمت بنیادى پیوسته در حال افزایش است. این موضوع همان اندازه که در مورد قیمت گوجه‌فرنگى، لپه، دوچرخه، مسکن و سایر قیمت‌ها صحیح است، در مورد نرخ ارز هم صحیح است.
لذا، در کشورى که پیوسته تورم بالا شکل مى‌دهد، به‌طور خودکار حکم افزایش قیمت بنیادى یا نرخ بنیادى یا نرخ تعادلى ارز را هم صادر کرده است و باید در یک تعادل پویا به نرخ ارز نگاه کرد نه یک تعادل ایستا. اگر قرار است شکل‌گیرى نیروى تورمى تداوم داشته باشد، افزایش قیمت بنیادى نرخ ارز هم تداوم خواهد داشت و گویى در هر نقطه از زمان با نرخ ارز بنیادى تازه‌اى روبه‌رو هستیم. اگر کشورى در چنین وضعیتى است نرخ ارز بنیادى یا تعادلى یک عدد نیست، بلکه یک روند در حال افزایش است که دیر یا زود نرخ ارز بازار به آن نرخ‌هاى بنیادى خواهد رسید.
کشورهایى که داراى ثروت طبیعى باشند که به آنها امکان مى‌دهد با فروش آن ثروت طبیعى که در ایجاد آن زحمتى نکشیده‌اند و درآمدى ارزى بسیار بیش از هزینه استخراج آن ثروت طبیعى نصیب آنها مى‌کند، مىت وانند مدتى با فروش ثروت طبیعى و کسب درآمد ارزى حاصل از آن مانع افزایش نرخ ارز به سمت مقدار بنیادى آن شوند. حکایت این شیوه ممانعت از افزایش نرخ ارز به سمت مقدار بنیادى آن دقیقا شبیه به حکایت جوان ولخرج و خوشگذرانى است که ثروت و ارث فراوانى به او رسیده است و با آن ثروت براى مدتى ولخرجى خود را مى‌پوشاند و ایامى را خوش است؛ اما دیر یا زود بهاى آن ولخرجى و خوشگذرانى را مى‌پردازد.
* استاد دانشکده اقتصاد دانشگاه تهران
منبع: donya-e-eqtesad.com